Fundacja rodzinna od 2027 r. może działać według nowych zasad podatkowych: z CIT 19% od wypłat, dwuletnią karencją przy sprzedaży wniesionego majątku i bez preferencji dla najmu krótkoterminowego. Rok temu nowelizacja podatkowa fundacji rodzinnych przeszła przez Sejm i Senat, a potem zatrzymało ją weto prezydenta. Dziś niemal ta sama ustawa, w złagodzonej wersji, ponownie zmierza do prezydenta. Fundatorzy pytają mnie dziś o dwie kwestie: czy tym razem ustawa wejdzie w życie i jak wpłynie na fundacje, które wciąż czekają na wpis w Piotrkowie Trybunalskim.

Fundacja rodzinna a nowelizacja ustaw o PIT i CIT: gdzie jesteśmy

Sejm uchwalił nowelizację ustaw o PIT i CIT (druk nr 3148) 22 października 2026 r. Za głosowało 362 posłów, przeciw było 60, trzech wstrzymało się od głosu. 27 października Senat wniósł jedną poprawkę doprecyzowującą. Ustawa wraca więc do Sejmu, który musi tę poprawkę przyjąć albo odrzucić. Potem trafi do prezydenta, który ma 21 dni na podpis albo weto.

Planowana data wejścia w życie: 1 stycznia 2027 r. Kalendarz jest ciasny, ale wykonalny.

Czy prezydent podpisze nowelizację fundacji rodzinnych?

Pod koniec listopada 2025 r. prezydent Karol Nawrocki zawetował niemal identyczne przepisy. W uzasadnieniu wskazał, że przy tworzeniu fundacji rodzinnej ustawodawca zapewnił, iż zasady jej funkcjonowania nie zmienią się przez trzy lata. Tamta nowelizacja zmieniała je po niespełna dwóch.

Ten argument dziś słabnie. Ustawa o fundacji rodzinnej obowiązuje od 22 maja 2023 r., więc trzy lata minęły w maju 2026 r. Nowe zasady miałyby wejść w życie po ponad trzech i pół roku. Na ten termin wskazywał też Ośrodek Badań, Studiów i Legislacji Krajowej Rady Radców Prawnych: według jego opinii propozycje zmian po przeglądzie ustawy powinny pojawić się dopiero po 22 maja 2026 r.

Rząd też ustąpił. W sierpniowym projekcie karencja przy sprzedaży majątku wynosiła 36 miesięcy i obejmowała także mienie kupione od podmiotów powiązanych. W uchwalonej wersji to dwa lata i tylko mienie wniesione albo przekazane nieodpłatnie.

Moja ocena: argument, na którym oparto zeszłoroczne weto, w dużej mierze stracił aktualność. Decyzja prezydenta pozostaje jednak decyzją polityczną i nie da się jej dziś przesądzić. Fundator, który planuje ruchy na grudzień, powinien mieć gotowe oba scenariusze.

Fundacja rodzinna od 2027 r.: co się zmieni w opodatkowaniu, jeśli ustawa wejdzie w życie

CIT od świadczeń z fundacji rodzinnej: 19% zamiast 15%

• Stawka od wypłat. CIT od świadczeń dla beneficjentów, ukrytych zysków i majątku przy likwidacji fundacji wzrośnie z 15% do 19%, czyli do poziomu PIT od zysków pasywnych – dywidendy i zysków kapitałowych.

Sprzedaż wniesionego majątku: dwuletnia karencja

Sprzedaż wniesionego majątku. Dziś jest zwolniona z CIT, a podatek pojawia się dopiero przy wypłacie świadczenia. Po zmianie sprzedaż przed upływem 2 lat, liczonych od końca roku wniesienia, będzie opodatkowana CIT od razu.

Najem krótkoterminowy bez preferencji

• Najem krótkoterminowy. Dziś korzysta ze zwolnienia, choć organy podatkowe część takich przypadków kwestionują. Po zmianie preferencja zostanie tylko dla najmu bezpośrednio na cele mieszkaniowe (nie należy do nich najem na krótkie terminy).

Spółki osobowe i podmioty transparentne

• Spółki osobowe i podmioty transparentne. Przychody z nich stracą zwolnienie, jeśli fundacja nie byłaby zwolniona, osiągając je bezpośrednio. Jest to wersja złagodzona, ponieważ pozawala na inwestowanie w podmioty transparentne, które inwestują kapitałowo a nie prowadzą zwykłej działalności operacyjnej.

CFC i exit tax

• CFC i exit tax. Dziś fundacji przepisy w tym zakresie nie dotyczą – po zmianie zostanie nimi objęta.

Szersze zwolnienie z PIT dla świadczeń

• Zwolnienie z PIT dla świadczeń. Dziś obejmuje fundatora oraz jego małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę. Po zmianie obejmie także zstępnych rodzeństwa fundatora i zstępnych jego pasierba.

Skala zmian: która fundacja rodzinna odczuje je najmocniej?

Dla skali: według uzasadnienia projektu zeznanie CIT-8FR za 2025 r. złożyło 3017 fundacji rodzinnych, a ich zwolnione dochody wyniosły około 15,27 mld zł.

Dla fundacji, która jest holdingiem udziałów w rodzinnej spółce i nie zamierza ich sprzedawać, dwuletnia karencja niewiele zmienia. Odczuwalna będzie stawka 19% przy każdej wypłacie. Najwięcej tracą fundacje używane do najmu na doby i szybkiej odsprzedaży aktywów.

Fundacja rodzinna w organizacji: co z fundacjami, które czekają na wpis?

Rejestr fundacji rodzinnych w Piotrkowie Trybunalskim

To pytanie dotyczy tysięcy rodzin. Rejestr prowadzi jeden sąd w kraju, Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim. Latem 2026 r. wpisanych było ponad 3600 fundacji, a ponad 3200 czekało w kolejce. Średni czas oczekiwania na wpis to kilkanaście miesięcy.

Fundacja rodzinna w organizacji powstaje w chwili sporządzenia aktu założycielskiego. Gdy fundację ustanawia się aktem założycielskim, fundusz założycielski trzeba wnieść jeszcze przed wpisem do rejestru. Majątek jest więc w fundacji, zanim sąd ją zarejestruje.

Karencja: liczy się data wniesienia majątku, nie data wpisu

Tu jest dobra wiadomość. Karencja ma dotyczyć mienia wniesionego do fundacji od jej roku podatkowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2026 r., czyli przy roku kalendarzowym od 1 stycznia 2027 r. Liczy się data wniesienia majątku, nie data wpisu. Udziały czy nieruchomość wniesione w 2026 r. nie będą objęte dwuletnią blokadą, nawet jeśli sąd wpisze fundację w drugiej połowie 2027 r.

Stawka 19% obejmie pierwsze wypłaty

Jest też gorsza. Stawka 19% dotyczy świadczeń wypłacanych od 2027 r., bez ochrony dla zysków zgromadzonych wcześniej. Jeśli ustawa wejdzie w życie, fundacja czekająca dziś na wpis pierwsze wypłaty zrobi najpewniej już według nowej stawki.

Wyjątek: fundacje z rokiem podatkowym innym niż kalendarzowy stosują dotychczasowe zasady do końca tego roku podatkowego.

Co przemyśleć, czego nie robić w pośpiechu

1. Nie wypłacaj świadczeń „po starej stawce” tylko dlatego, że jest grudzień. Ustawa nie jest jeszcze podpisana. Wypłata przyspieszona wyłącznie z powodów podatkowych może też wywołać pytania organów, w tym na gruncie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania z Ordynacji podatkowej.
2. Jeśli planujesz wnieść majątek, zrób to z powodu sukcesji, nie kalendarza. Wniesienie w 2026 r. omija karencję, ale ma sens tylko wtedy, gdy fundacja i tak miała ten majątek przejąć.
3. Przejrzyj nieruchomości w fundacji. Nieruchomości mieszkalne i lokale przeznaczone na zakwaterowanie, wniesione przed 2027 r., będzie można do końca 2027 r. zwrócić dawnemu właścicielowi bez podatku od świadczeń i bez PIT. To okno na spokojną decyzję, nie na nerwowy ruch w grudniu.
4. Sprawdź udziały w spółkach komandytowych i strukturach zagranicznych. Tu skutki mogą być istotne: przychody z podmiotów transparentnych tracą zwolnienie, a fundacja zostaje objęta CFC i exit tax.
5. Policz wypłaty dla beneficjentów przy stawce 19%. Różnica 4 punktów procentowych przy świadczeniu 1 mln zł to 40 tys. zł więcej podatku

Fundacja rodzinna i sukcesja firmy po nowelizacji

Fundacja rodzinna dalej robi to, do czego została stworzona: chroni firmę przed rozdrobnieniem między spadkobierców. Traci przewagę tam, gdzie służyła głównie do obrotu nieruchomościami. Jeśli Twoja fundacja powstała z myślą o sukcesji firmy, nowelizacja wymaga przeglądu, nie paniki.

Fundacja rodzinna przed nowelizacją: analiza struktury i dwa scenariusze

Przed końcem 2026 r. sprawdzimy z Tobą strukturę Twojej fundacji rodzinnej: majątek już wniesiony i planowany do wniesienia, nieruchomości, udziały w spółkach komandytowych i strukturach zagranicznych oraz planowane wypłaty dla beneficjentów. Przygotujemy oba scenariusze: na wypadek podpisu ustawy i na wypadek weta.

Skontaktuj się z nami

Fundacja rodzinna po nowelizacji: najczęstsze pytania

O autorze

Katarzyna Kosicka-Polak – radca prawny, współzałożycielka i Managing Partner kancelarii MKZPartnerzy, gdzie kieruje praktyką M&A. Doradza przedsiębiorcom i rodzinom biznesowym w transakcjach, planowaniu sukcesji i tworzeniu fundacji rodzinnych. Orzeka w sądzie dyscyplinarnym samorządu radców prawnych, wykłada na aplikacji radcowskiej w OIRP w Warszawie i zasiada w jej komisjach egzaminacyjnych. Posiada certyfikaty Approved Compliance Officer (ACO) i Approved International Trade Compliance Officer (AITCO).